Malowanie proszkowe czy ocynk – jak chronić kontener stalowy przed korozją?

Pytanie o kolor pada w prawie każdej rozmowie o kolebie czy wannie wychwytowej. Ważniejsze jest jednak, czym ta stal zostanie zabezpieczona i gdzie będzie pracować. Ta sama koleba w suchej hali i na placu posypywanym solą zestarzeje się zupełnie inaczej. Poniżej porównujemy zabezpieczenia, które stosujemy w naszych produktach, i podpowiadamy, które wybrać w konkretnych warunkach.

Jakie zabezpieczenia antykorozyjne stosujemy w kontenerach stalowych?

W naszej ofercie spotkasz trzy rozwiązania. Różnią się sposobem ochrony stali, odpornością na uderzenia i chemię, a także tym, jak łatwo naprawić uszkodzenie.

• Malowanie proszkowe – standard w kolebach samowyładowczych, kontenerach z otwieranym dnem i wannach wychwytowych. Farba w proszku jest nakładana elektrostatycznie i wypiekana w piecu, a gładka powierzchnia łatwo się czyści. Tak wykańczamy m.in. koleby TK, koleby NTK HD i wanny PMB ECO. Standardem jest RAL 5010, a na zamówienie malujemy na dowolny kolor z palety RAL.
• Cynkowanie ogniowe – gotowy, pospawany element zanurza się w kąpieli roztopionego cynku. Ocynk ogniowy mają w standardzie m.in. stanowiska do mycia SMC, wanna pod myjnię WMS-6030, skrzyniopaleta siatkowa PMPG oraz kraty w wannach wychwytowych.
• Stal nierdzewna – materiał, który nie potrzebuje powłoki. Z blachy AISI 304 robimy np. pojemnik PNK; na życzenie także ze stali kwasoodpornej 316.

Część produktów ma kilka wykonań do wyboru. Najlepszy przykład to wanna wychwytowa XL pod IBC: lakier proszkowy, cynk ogniowy albo stal nierdzewna 304, z kratą dopasowaną do wykonania. Ocynk lub stal nierdzewna dla koleb i pozostałych wann to wykonanie na zapytanie – doradca potwierdzi, czy dany model da się tak wykonać.

Czym różni się malowanie proszkowe od ocynku ogniowego?

Powłoka proszkowa działa jak szczelny płaszcz. Dopóki jest cała, stal nie ma kontaktu z wilgocią. Farba mokra nakładana natryskowo to inny rodzaj powłoki, zwykle cieńszej; my kontenery malujemy proszkowo. Gdy widły albo spadający złom przetną powłokę do metalu, odsłonięta stal zaczyna rdzewieć, a rdza z czasem podchodzi pod farbę wokół rysy. Dlatego w malowanym kontenerze liczy się szybka zaprawka.

Cynk działa inaczej. Oprócz tego, że zakrywa stal, jest metalem „ofiarnym”: w razie uszkodzenia to on koroduje zamiast stali. Brytyjskie stowarzyszenie cynkowni (Galvanizers Association) podaje, że powłoka cynkowana zanurzeniowo zapewnia pełną ochronę katodową rys o szerokości do ok. 5 mm, niezależnie od ich długości. Większe ubytki trzeba już naprawić, np. farbą lub pastą bogatą w cynk.

Powłoki cynkowe na gotowych wyrobach opisuje norma PN-EN ISO 1461 (powłoki cynkowe nanoszone na wyroby stalowe i żeliwne metodą zanurzeniową – wymagania i metody badań). Według danych Galvanizers Association średnia grubość powłoki rośnie z grubością stali: dla blachy od 1,5 do 3 mm to co najmniej ok. 55 µm, dla stali powyżej 3 do 6 mm ok. 70 µm, a powyżej 6 mm ok. 85 µm. Grubsza blacha w kolebie czy wannie oznacza więc także grubszą warstwę cynku.

Malowanie ma za to dwie przewagi: dowolny kolor i gładką powierzchnię, z której łatwo zmyć olej czy błoto. Ocynk jest matowy, bardziej chropowaty i z czasem robi się szary. Gdy potrzebne jest jedno i drugie, stosuje się system duplex – ocynk z farbą na wierzchu. W naszej ofercie takie wykończenie („ocynk + lakier”) mają m.in. kosze na odpady; w kontenerach to wykonanie na zapytanie.

Jak ocenić, w jakim środowisku będzie pracował kontener?

Do opisu agresywności atmosfery służą klasy korozyjności od C1 (bardzo niska) do CX (ekstremalna). Klasyfikację środowisk dla konstrukcji stalowych chronionych farbami podaje norma PN-EN ISO 12944-2 (farby i lakiery – ochrona przed korozją konstrukcji stalowych za pomocą ochronnych systemów malarskich – część 2: klasyfikacja środowisk). Same klasy wywodzą się z normy ISO 9223.

Amerykańskie stowarzyszenie cynkowni (American Galvanizers Association), powołując się na ISO 9223, podaje, ile cynku ubywa rocznie w każdej klasie. To dobry punkt odniesienia także dla malowanych kontenerów: tam, gdzie cynk znika szybciej, farba również ma trudniej.

Przykłady w ostatniej kolumnie są naszą ilustracją, a nie zapisem normy. Klasę dla konkretnego miejsca ocenia projektant albo specjalista od zabezpieczeń antykorozyjnych. Rachunek orientacyjny: 55 µm cynku przy ubytku ok. 2 µm na rok to kilkadziesiąt lat odporności na samą atmosferę. W praktyce o trwałości kontenera częściej decydują uderzenia, ścieranie i to, co leży w środku, niż powietrze wokół niego.

Kiedy wybrać malowanie proszkowe, ocynk, a kiedy stal nierdzewną?

Sucha hala: złom, kartony, tworzywa

Wystarczy malowanie. Koleba TK czy NTK w hali pracuje latami, a uszkodzenia od wideł zaprawia się na bieżąco. Ocynk rzadko się tu opłaca, chyba że zakład ma taki standard dla wszystkich pojemników.

Plac pod chmurką i sól drogowa

Kontener stojący na zewnątrz moknie, a zimą dostaje błoto pośniegowe z solą, przywożone kołami wózka. Chlorki przyspieszają korozję stali i cynku – to one podnoszą klasy korozyjności w strefach nadmorskich. Tu warto rozważyć ocynk ogniowy albo przynajmniej pilnować zaprawek po każdym sezonie. Woda zalegająca w zbiorniku przyspiesza rdzewienie dna, dlatego kontener na placu najlepiej trzymać pod daszkiem albo z klapą.

Wióry z chłodziwem i olejem

Emulsja chłodząca zbiera się na dnie i stale moczy powłokę. Do koleb TK i NTK HD oferujemy podwójne dno z sitem i kranem spustowym 3/4″, które oddziela ciecz od wiórów. Więcej o tym zastosowaniu piszemy w artykule o kontenerze na wióry metalowe.

Mycie, woda i błoto

Stanowiska do mycia SMC i wanna pod myjnię WMS-6030 są cynkowane ogniowo, bo stale pracują z wodą i osadem. To samo rozumowanie dotyczy kontenera, który jest regularnie myty myjką ciśnieniową.

Chemia i wanny wychwytowe

W wannie wychwytowej powłoka styka się z tym, co wycieknie z beczki lub zbiornika IBC. Oleje i smary nie są dużym problemem ani dla farby, ani dla cynku. Inaczej jest z kwasami i zasadami: według V&S Galvanizing ocynk najlepiej sprawdza się przy pH od ok. 5,5 do 12, a poniżej pH 3 i powyżej 13,5 nie jest zalecany. Przy żrących cieczach lepszym wyborem bywa stal nierdzewna, a jej odporność na konkretną substancję trzeba sprawdzić w karcie charakterystyki. Dobór wanny opisujemy w artykule gdzie stosować wanny wychwytowe.

Żywność, odpady mokre, higiena

Tam, gdzie liczy się łatwe mycie i brak odprysków farby – w przetwórstwie spożywczym, browarach, laboratoriach, gastronomii – stosujemy stal nierdzewną. Przykłady z oferty to pojemnik PNK z AISI 304 i silos ze stali nierdzewnej. Wyroby nierdzewne mają dłuższy termin realizacji (przy PNK ok. 4–5 tygodni).

Jak dbać o powłokę, żeby kontener posłużył dłużej?

Najwięcej szkód robią widły. Uderzenie przy wjeździe w kieszenie zdziera farbę na ich krawędziach i na dnie, a przeciąganie kontenera po posadzce ściera spód. Koleby mają nóżki w podstawie, które izolują zbiornik od podłoża – kontener powinien na nich stać, a nie być przesuwany dnem.

• Przegląd co kwartał – obejrzyj krawędzie kieszeni na widły, dno, górną krawędź i okolice mechanizmu wyładowczego.
• Zaprawka od razu – oczyść rysę z rdzy i brudu, odtłuść, nałóż podkład i farbę nawierzchniową. Numer RAL znajdziesz w zamówieniu, więc zaprawka nie będzie odstawać kolorem.
• Ocynk – drobnych rys nie trzeba ruszać. Większe ubytki naprawia się farbą lub pastą bogatą w cynk.
• Mycie – usuwaj z dna zalegającą wodę, emulsję i resztki chemii. Po myciu kontener powinien wyschnąć.
• Stal nierdzewna – nie czyść jej szczotką ze zwykłej stali, bo pozostawione opiłki mogą rdzewieć na powierzchni.

Czy kolor RAL ma znaczenie dla bezpieczeństwa?

Kolor nie zmienia odporności na korozję, ale ma znaczenie w organizacji pracy. Koleby, kontenery i wanny malujemy proszkowo na dowolny kolor z palety RAL. Na kartach koleb najczęściej spotkasz RAL 5010 (niebieski, standard), 3001 (czerwony), 6005 (zielony), 7036 (szary), 9005 (czarny) i 1006 (żółty).

W praktyce zakłady wykorzystują kolor na trzy sposoby. Pierwszy to widoczność: żółty albo czerwony kontener łatwiej zauważyć w hali niż czarny czy ciemnoszary, zwłaszcza gdy stoi przy drodze komunikacyjnej. Drugi to segregacja: osobne kolory dla frakcji odpadów (np. złom stalowy, aluminium, odpady do utylizacji) ograniczają pomyłki operatorów. Trzeci to spójność z oznakowaniem zakładu – wanny pod chemię często mają inny kolor niż zwykłe pojemniki.

Ciemne kolory lepiej maskują zabrudzenia, ale słabiej widać na nich rysy, które trzeba zaprawić. Jasne pokazują każde uszkodzenie, co przy przeglądach jest zaletą. Ocynk ogniowy ma jeden, naturalny kolor; jeśli potrzebny jest i kolor, i ocynk, zapytaj o wykonanie duplex.

Jakie błędy najczęściej popełnia się przy wyborze zabezpieczenia?

• Wybór samego koloru, bez warunków pracy. Malowana koleba na placu, w której stoi woda, zacznie rdzewieć od dna szybciej niż ta sama koleba w hali.
• Brak zaprawek. Rysa od wideł zostawiona na cały sezon rozrasta się pod farbą, a naprawa robi się dużo większa.
• Ocynk do żrącej chemii. Cynk dobrze znosi środowisko obojętne i lekko zasadowe, ale kwasy i silne zasady go rozpuszczają. Przy chemii najpierw sprawdź pH i kartę charakterystyki.
• Stal nierdzewna „na wszelki wypadek”. Do suchego złomu w hali to przeinwestowanie i dłuższy termin. Nierdzewkę wybieraj tam, gdzie liczy się higiena albo odporność chemiczna.
• Brak odpływu dla cieczy. Przy wiórach z chłodziwem lepiej zamówić podwójne dno z sitem i kranem, niż liczyć, że powłoka zniesie stałe moczenie.
• Przeróbki przy gotowej powłoce. Szlifowanie i spawanie „na miejscu” niszczą zabezpieczenie; lepiej zamówić kontener na wymiar z gotowymi uchwytami.

Jak uniknąć tych błędów przy zamówieniu?

Koleby, kontenery i wanny produkujemy na zamówienie w zakładzie w Bartkowie koło Kielc, zwykle w ok. 15 dni roboczych (wyroby nierdzewne dłużej). Przy zapytaniu podaj model, warunki pracy i kolor RAL. Jeśli nie wiesz jeszcze, który typ koleby wybrać, zajrzyj do artykułu jaki rodzaj kontenera samowyładowczego wybrać.

Doradca potwierdzi, czy dany model można wykonać w ocynku albo ze stali nierdzewnej, i poda termin. Kontener dostarczamy kurierem lub spedycją w całej Polsce, możliwy jest też odbiór osobisty w Bartkowie. Na wyroby udzielamy 12 miesięcy gwarancji z możliwością przedłużenia do 24 miesięcy za dopłatą.